Przejdź do głównej treści

16 dni akcji przeciwko przemocy ze względu na płeć

Międzynarodowa kampania „16 dni akcji przeciwko przemocy ze względu na płeć" ma na celu wyeliminowanie wszelkich form przemocy ze względu na płeć.

Na kampanię wybrano dni pomiędzy 25 listopada (Międzynarodowym Dniem Przeciw Przemocy Wobec Kobiet) a 10 grudnia (Międzynarodowym Dniem Praw Człowieka). Wybór tych dat to symboliczne podkreślenie, że prawa kobiet są niezbywalną i integralną częścią praw człowieka, a przemoc wobec kobiet jest łamaniem tych praw. W „16 dniach" mieści się także 1 grudnia (Światowy Dzień AIDS) oraz 6 grudnia (rocznica masakry w Montrealu - zastrzelenia przez młodego mężczyznę motywowanego nienawiścią do kobiet i sprzeciwem wobec ich emancypacji kilkunastu absolwentek, które miały odebrać dyplomy ukończenia uczelni technicznej).

W kampanii „16 dni..." co roku bierze udział ponad 2 000 organizacji w blisko 158 krajach.

 

Międzynarodowa strona kampanii: https://16dayscampaign.org/

Polska strona kampanii: http://kampania16dni.pl/

 

W latach 2007-2011 Fundacja Autonomia koordynowała działania współpracujących z nią wolontariuszek (do tej pory były to tylko kobiety, choć same działania adresowane były także do mężczyzn i chłopców). Bezpośrednimi działaniami (udziałem w szkoleniach, spotkaniach, zajęciach, lekcjach, pogadankach, projekcjach, konferencjach, marszach, happeningach i innych wydarzeniach) zostało objętych ponad 4000 osób w blisko 60 miejscowościach. Dzięki wykorzystaniu mediów elektronicznych i telewizji tramwajowej wolontariuszki Fundacji Autonomia dotarły z antyprzemocowymi spotami do ponad 3 mln osób.

W 2012 roku po raz pierwszy do działań w ramach kampanii włączyli się mężczyźni – studenci i doktoranci z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Liderki i liderzy kampanii wzięli udział w warsztatach antydyskryminacyjnych i antyprzemocowych zorganizowanych w dniach 27-18 października.

Na Uniwersytecie Jagiellońskim działania w ramach kampanii zainicjowała konferencja, która miała miejsce 23 listopada 2012 r. w Auditorium Maximum UJ. W dniach 25 listopada-10 grudnia 2012 na wydziałach i w instytutach liderki i liderzy kampanii poprowadzili prelekcje, odczyty, wykłady, warsztaty, projekcje filmowe itp.

Kampania odbyła się pod honorowym patronatem Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. dr. hab. med. Wojciecha Nowaka.

Baner kampanii 2012

W 2013 roku podczas trwania kampanii "16 dni..." zorganizowano warsztaty samoobrony i asertywności oraz budowania pewności siebie prowadzony nowoczesną metodą WenDo. Technika ta głównie skupia się na zrozumieniu swoich potrzeb oraz umiejętności wyznaczania swoich granic fizycznych i emocjonalnych. Warsztaty poprowadziła Agata Teutsch z Fundacji Autonomia.

Zakład Badań Problemów Ludnościowych Instytutu Socjologii UJ, we współpracy z Towarzystwem Interwencji Kryzysowej zorganizował na Uniwersytecie Jagiellońskim seminarium Mężczyźni, przemoc i przeciwdziałanie przemocy poprzez pracę ze sprawcami – między teorią a praktyką. W seminarium udział wzięli: Katarzyna Wojnicka (Dissens - Institut für Bildung und Forschung e.V., Uniwersytet Jagielloński), Anna Lipowska–Teutsch (Towarzystwo Interwencji Kryzysowej), Marcin Dziurok (Towarzystwo Interwencji Kryzysowej, Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej), Beata Zadumińska (Towarzystwo Interwencji Kryzysowej).

Stowarzyszenie AllInUJ, we współpracy z Fundacją Autonomia i Towarzystwem Interwencji Kryzysowej zaprosiło na spotkanie Maska twardziela. Przemoc, media i kryzys męskości. Uczestnicy obejrzeli film poprzedzony komentarzem eksperckim Marcina Dziuroka (Towarzystwo Interwencji Kryzysowej), a po projekcji mogli wziąć udział w dyskusji.

Czy rozmawianie o dotyku może nie być krępujące? A czy może być sexy? Czemu i po co rozmawiać o dotyku? Jak aktywnie się zgadzać i świadomie mówić nie? Czy seks to tylko robienie bez gadania? Czym jest komunikacja w intymnej sytuacji? Czym jest naruszenie czyjejś granicy cielesnej? - na te pytania próbowali odpowiedzieć uczestnicy warsztatów Consent czyli zgoda. Zgoda czyli dobra komunikacja, zorganizowanych przez Fundację Autonomia oraz Pełnomocniczkę Rektora UJ ds. bezpieczeństwa studentów i doktorantów.

W Instytucie Pedagogiki UJ odbyło się spotkanie z Sylwią Chutnik, działaczką społeczną i pisarką. Była to okazja do rozmów o solidarności, walce o sprawiedliwość, zemście, dziewczynach spod znaku riot grrrls oraz o możliwościach/roli osób tworzących sztukę w zakresie przeciwstawiania się przemocy.

Pełny program wydarzeń dostępny jest do pobrania pod tym adresem.

Akcja powstała dzięki współpracy wielu podmiotów:

  • Uniwersytet Jagielloński;
  • Fundacja Autonomia;
  • Bezpieczny Student;
  • AllInUJ;
  • Towarzystwo Interwencji Kryzysowej w Krakowie;
  • Zakład Badań Problemów Ludnościowych Instytutu Socjologii UJ;
  • Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie.

Kampania odbyła się pod honorowym patronatem Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. dr. hab. med. Wojciecha Nowaka.

W 2014 roku Uniwersytet Jagielloński po raz kolejny włączył się w organizację międzynarodowej kampanii "16 dni...". Chcieliśmy przeciwstawić się przemocy oraz dyskryminacji ze względu na płeć przy pomocy fotografii. Zorganizowaliśmy akcję zdjęciową "STOP PRZEMOCY". Podczas trwania Kampanii zachęcaliśmy każdego do wzięcia udziału w tym wydarzeniu - wystarczyło, zrobić zdjęcie z kartką, zawierającą zdanie związane z kampanią 16 Dni. Zostały one umieszczone na Facebooku i stronach internetowych organizatorów. 

Zorganizowano warsztaty WenDo, projekcje filmów, spotkania, warsztaty, a także konferencję naukową dla pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego "Uczelnia przeciw dyskryminacji". 

Poniżej dostępne są prezentacje wygłoszone podczas konferencji: 

A co, gdyby ktoś nagle powiedział, że od dziś uczyć się mogą wyłącznie mężczyźni z uwagi na ich status w społeczeństwie? Co, gdyby ktoś nagle zaczął zamykać nam szkoły i uniwersytety, jedne po drugich, wmawiając nam, że nauka jest zła? Co, gdyby powołując się na religię, chciałby nam wmówić, że to Bóg, w którego wierzymy, zabrania nam się uczyć?

Malala Yousafzai - gdy zaczęła swoją walkę, dziewczynka, a obecnie kobieta, nagrodzona Pokojową Nagrodą Nobla, mieszkała w Dolinie Swat w Pakistanie. Rodząc się w tej wiosce, Malala była na przegranej pozycji, ponieważ tam sytuacja społeczna kobiet jest bardzo zła oraz postrzega się je jako gorsze od mężczyzn. Kobiety Doliny Swat nigdy nie pobierały długo nauk. Ich przeznaczeniem jest prowadzenie gospodarstwa domowego i zajmowanie się rodziną. Jedną z takich kobiet była matka Malali. Za to jej ojciec był człowiekiem oczytanym, który mocno wierzył w edukację i choć niedługo po Malali przyszło mu na świat dwóch synów, on wciąż powtarzał, że „Malala będzie wolna jak ptak".

Nauka dla ojca Malali była wielką wartością, a widząc, jak beznadziejna jest jej pozycja w Dolinie Swat, otworzył prywatną szkołę, do której uczęszczała również jego córka. Kiedy Malala miała 10 lat, do jej wioski przybyli Talibowie, którzy za pomocą rozgłośni radiowej Mułła FM głosili swoje przekonania. Przywódca Talibów - Fazlullacha - chciał poprzez audycje zawładnąć umysłami i sercami ludzi z doliny, aby móc przejąć władzę nad Pakistanem. Na antenie swojej rozgłośni mówił o rolach kobiet i mężczyzn, co wolno robić, a czego nie wolno. Nakłaniał ludzi do wyrzucania telewizorów i niesłuchania amerykańskich stacji radiowych. Potrafił też napadać na domy mieszkańców doliny i niszczyć ich odbiorniki. Rozgłośnia zyskała uznanie obywateli. Talibowie zaczęli poprzez nią namawiać dziewczęta, aby nie uczęszczały do szkół. Imiennie gratulowano każdej, która zdecydowała się zrezygnować z nauki. W końcu doszło do wojny. Do 2008 roku w Pakistanie zniszczonych zostało prawie 400 szkół.

Sytuacja stawała się coraz bardziej groźna. Ojciec Malali bał się sypiać we własnym domu, w obawie o bezpieczeństwo swojej rodziny, gdyby Talibowie polowali na niego za to, że pomagał dzieciom z wioski w pobieraniu nauk. Jego szkoła miała już wtedy ponad 3 budynki. Pewnego dnia zgłosił się do niego reporter BBC, prosząc, aby wyznaczył jedną z swoich uczennic do prowadzenia bloga na temat codziennego życia pod reżimem Talibów. Malala uprosiła ojca, aby to ona mogła pisać te artykuły. Nie posiadając jednak internetu, raz w tygodniu odbywała z dziennikarzem rozmowę, a on zamieniał jej słowa w artykuły publikowane pod pseudonimem Gul Makai. Malala nie mogła się przyznać, że to ona jest autorką tych tekstów, jednak z czasem zaczęła występować w wielu stacjach telewizyjnych, gdzie razem z ojcem sprzeciwiała się działalności Talibów. Walczyła o to, by móc się normalnie uczyć i żyć. W końcu Talibowie zwrócili na nią uwagę. Dostawała listowne pogróżki, aż 9 października 2012 roku, wracając ze szkoły, została postrzelona przez 3 napastników. Malala miała dużo szczęścia, ponieważ trafiona w jej głowę kula przebiła jej czaszkę, ale nie naruszyła mózgu. Jej stan był tragiczny, podejrzewano utratę zdolności mowy i niedowład jednej ręki. Szybko przewieziona do szpitala, została poddana kilkugodzinnej operacji. Niestety, było to za mało. Pod osłoną nocy trafiła do szpitala w Wielkiej Brytanii, gdzie specjaliści zajęli się rekonstrukcją jej twarzy i walką o to, by pozostała zdrowa. Malala stała się sławna, wszyscy dowiedzieli się o jej losach po tym, jak Talibowie wydali ogłoszenie, w którym przyznali się do wykonania zamachu na Malalę, grożąc, że skończy tak każda nieznająca swojego miejsca kobieta.

Malala nie dała się jednak zastraszyć. Wystąpiła w ochronie praw człowieka na konferencji UNICEF, niedługo później odebrała liczne pokojowe nagrody, między innymi wspomnianą już wcześniej Nagrodę Nobla. Malala stała się symbolem walki o prawa dziewcząt do nauki. Podczas swoich wystąpień odnosiła się do konieczności powszechnego dostępu do edukacji. Obecnie prowadzi fundację Malala, która walczy o to, by każdy, niezależnie od płci, mógł bezpiecznie się uczyć. Malala ma dopiero 18 lat, a już stara się zmienić otaczający nas, okrutny świat.

Jednak czy naprawdę muszą się dziać tak tragicznie rzeczy, aby prawo do bezpiecznej nauki i życia było dostępne na całym świecie? Czy może właśnie dzięki edukacji uda nam się kiedyś osiągnąć taki stan wszędzie, w każdym miejscu na ziemi?

W 2015 roku podczas kampanii "16 dni..." postanowiliśmy skupić się na temacie bezpiecznej edukacji.

Baner kampanii 2015

Hasłem przewodnim kampanii "16 dni..." w 2016 roku było „Poczuj różnicę”. Podczas tych 16 dni na naszej uczelni zajmowaliśmy się tematyką con​sentu, czyli świadomej zgody na seks.

Ten ważny, ale i delikatny temat, chcieliśmy zaprezentować w sposób subtelny i nieoczywisty. Komunikację oparliśmy o zestawienie dwóch faktur - różowego, miękkiego futra oraz chropowatego, szarego betonu. Te dwie faktury miały symbolizować to, co różni seks za zgodą obu stron, od zbliżenia, gdy tego niezbędnego przyzwolenia brakuje.

Przez cały czas trwania kampanii publikowaliśmy na facebooku Bezpieczny Student UJ infografiki dotyczące consentu, a także materiały multimedialne - relację ze spotkania "Uczelnia wolna od dyskryminacji", spot promocyjny czy wideo z finału akcji, który odbył się na Kampusie UJ. Na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ stanęły wtedy pudła z tajemniczą zawartością, które pozwalały namacalnie poczuć różnicę.

Baner kampanii 2016

W 2017 roku w ramach akcji "16 dni..." we współpracy z Fundacją Autonomia przygotowaliśmy szereg broszur informacyjnych dotyczących przeciwdziałania przemocy i dyskryminacji.

Zorganizowaliśmy też seminarium Dyskryminacja i przemoc na uczelni - obecność nieusprawiedliwiona.

Baner kampanii 2017

W ramach kampanii "16 dni..." w 2018 r. zorganizowano między innymi:

W ramach kampanii "16 dni..." w 2019 r. odbyły się następujące wydarzenia:

W dniach 25 listopada (Dzień przeciw przemocy wobec kobiet) – 10 grudnia 2020 (Dzień Praw Człowieka) odbyła się na Uniwersytecie Jagiellońskim kolejna edycja międzynarodowej kampanii 16 dni akcji przeciw przemocy ze względu na płeć. Kampania w roku 2020 odbywała się pod hasłem: From Awareness to Accountability – “Od świadomości do odpowiedzialności”.

Podobnie jak w poprzednich latach, Uniwersytet Jagielloński aktywnie włączył się w organizację kampanii, która została objęta patronatem honorowym Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ze względów bezpieczeństwa, kampania na naszej uczelni odbyła się w całości w przestrzeni wirtualnej, z wykorzystaniem wielu platform komunikacyjnych oraz mediów społecznościowych.

W organizację odbywającej się w 2020 roku edycji kampanii, koordynowanej na naszej uczelni przez Dział ds. Bezpieczeństwa i Równego Traktowania – Bezpieczni UJ, aktywnie włączyło się wiele organizacji i kół naukowych działających na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wśród głównych współorganizatorów należy wskazać m.in.:
 

  • Koło Nauk Psychologicznych PRAGMA;
  • Organizacja Studentów LGBTQ+ i Sojuszników "TęczUJ";
  • Koło Naukowe Studentów Psychologii UJ;
  • Krakowski Oddział Międzynarodowego Stowarzyszenia Studentów Medycyny IFMSA – Poland;
  • Stowarzyszenie All In UJ;
  • Krakowski Oddział Europejskiego Stowarzyszenia Studentów Prawa ELSA Poland;
  • ESN UJ Cracow.

 

Program kampanii był niezwykle bogaty i różnorodny: od warsztatów, prelekcji i debat po kampanie informacyjne realizowane w mediach społecznościowych. Z uwagi na interdyscyplinarny charakter, była to doskonała okazja do poszerzenia wiedzy i kompetencji z pogranicza wielu dyscyplin. Zorganizowane wydarzenia znalazły liczne grono odbiorców. Do większości z nich można było dołączyć w czasie rzeczywistym, a w przypadku niektórych prelekcji i wykładów, istniała możliwość późniejszego zapoznania się z nagraniami dokumentującymi ich przebieg.

Zainteresowanie wydarzeniami odbywającymi się w ramach kampanii wśród członkiń i członków społeczności akademickiej, jak również sama liczba zorganizowanych aktywności, pomimo trwającej pandemii i wielu problemów, z jakimi na co dzień musimy się mierzyć, pokazały, iż równe traktowanie i przeciwdziałanie dyskryminacji jest zagadnieniem niezwykle istotnym dla naszej społeczności uniwersyteckiej.

 

PROGRAM EDYCJI 2020

  • Webinar z prof. Dagmarą Woźniakowską-Fajst (Uniwersytet Warszawski) nt. stalkingu – wydarzenie zorganizowane przez Dział ds. Bezpieczeństwa i Równego Traktowania – Bezpieczni UJ
  • Debata ekspercka: „Rola diagnozy w kształtowaniu równościowego uniwersytetu” – wydarzenie zorganizowane przez Dział ds. Bezpieczeństwa i Równego Traktowania – Bezpieczni UJ
  • Wykład „Psycholożka, Seksuolożka, Psychoterapeutka – o feminatywach i języku równościowym” – wydarzenie organizowane przez Koło Nauk Psychologicznych PRAGMA
  • „Edukacja równościowa w social media” (dyskusja), Julian Skowronek (TęczUJ), Anna Wiatrowska (Queerowy Feminizm) – wydarzenie organizowane przez organizację TęczUJ
  • „Znaczenie koncepcji przyczynienia się ofiary dla sytuacyjnej prewencji przestępczości” (webinar), dr Maciej Bocheński, WPIA UJ – wydarzenie organizowane przez Koło Naukowe Studentów Psychologii
  • „Mechanizmy relacji przemocowych” - webinarium z dr Agnieszką Bratkiewicz - wydarzenie zorganizowane przez Krakowski Oddział Międzynarodowego Stowarzyszenia Studentów Medycyny
  • „Płeć w języku” - Panel językoznawczy studentek UJ – wydarzenie organizowane przez organizację TęczUJ
  • „Historia Małżeńska - studium przypadku” - webinarium z psycholożką i psychoterapeutką Agnieszką Boisse - wydarzenie organizowane przez Koło Naukowe Studentów Psychologii UJ
  • „Granice naszych płci - o presji społecznej” – wydarzenie organizowanie przez stowarzyszenie All in UJ
  • „Niepełnosprawność, neuroróżnorodność i LGBTQ” (dyskusja) – wydarzenie organizowane przez organizację TęczUJ
  • Warsztaty samoobrony przez platformę ZOOM – wydarzenie organizowane przez Krakowski Oddział Międzynarodowego Stowarzyszenia Studentów Medycyny IFMSA-Poland
  • „16 Dni: Pomoc prawna dla ofiar przemocy” - wydarzenie organizowane przez Krakowski Oddział Międzynarodowego Stowarzyszenia Studentów Medycyny IFMSA-Poland
  • „Tęczowe rozmowy: Jak to jest mieć płeć? Dobrze czy niedobrze?” - wydarzenie organizowane przez organizację TęczUJ
  • „Między wolnością a opresją: różne oblicza migracji kobiet” - wydarzenie organizowane przez Koło Nauk Psychologicznych PRAGMA
  • "Spotkania z Prawami Człowieka" - Prawa mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce (webinar) – wydarzenie organizowane przez Europejskie Stowarzyszenie Studentów Prawa ELSA we współpracy z Amnesty International
  • „Jak rozmawiać z osobami transpłciowymi i niebinarnymi?” – wydarzenie organizowane przez Koło Naukowe Studentów Psychologii UJ
  • Polityki / strategie równościowe na polskich i zagranicznych uczelniach (kampania informacyjna na fanpage’u ESN UJ na Facebooku oraz Instagramie) – wydarzenie organizowane przez ESN UJ
  • Zagadnienia przemocy w kontekście medycznym i socjologicznym (kampania informacyjna na fanpage’u IFMSA-Poland LORA na Facebooku oraz Instagramie) – wydarzenie organizowane przez Krakowski Oddział Międzynarodowego Stowarzyszenia Studentów Medycyny IFMSA-Poland

 

Znajdź nas również